Waterschap Brabantse Delta · klimaatvoetafdruk

Hoe staan we ervoor?

De jaarlijkse CBS-/Unie-uitvraag "Energie onder één noemer", per verslagjaar en per parameter. De voetafdruk wordt voor ~90 % bepaald door lachgas en methaan uit de zuiveringen; energie is dankzij groene stroom al bijna neutraal. Log in om handmatige velden in te vullen.

Verslagjaar 2024 is nog niet volledig — eigen invoer 4/44 velden; 40 nog in te vullen: Energie, Garanties van Oorsprong, Personenmobiliteit, Transport & onderhoud, Grond- & hulpstoffen, Biogas & proces-emissies. Het jaartotaal hierboven is de gepubliceerde UvW-voetafdruk, niet onze eigen optelling.
34.044 t CO₂-eq
Totale voetafdruk · verslagjaar 2024
Klimaatmonitor, scope 1+2+3 (vastgesteld)
91%
Aandeel proces-broeikasgassen
lachgas + methaan uit de RWZI's
20.535 t
Lachgas (N₂O) — de opgave
doel: −50 % in 2030
105%
Energieneutraliteit (primaire energie)
359 TJp primair · duurzame opwek ÷ primair verbruik (UvW) — de energie-routekaart rekent elektrisch en komt lager uit

Analyse · trends & benchmark

Trends & analyse

Twee invalshoeken op dezelfde cijfers: hoe de voetafdruk zich door de tijd ontwikkelt (tegen de doellijn naar klimaatneutraal), en hoe de RWZI's zich onderling verhouden in energie-intensiteit, eigen opwek en zuiveringsrendement (Z-info, 2024).

44,2 GWh
Elektriciteitsverbruik 2024
17 RWZI's · Z-info (verbruik, niet inkoop)
17,2 GWh
Eigen opwek (WKK)
39% zelfvoorziening
77%
N-rendement (gewogen)
stikstofverwijdering over alle RWZI's
11,6 kWh/kg N
Mediane energie-intensiteit
elektra per kg verwijderd stikstof

Voetafdruk-trend vs. het tempo dat nodig is

Lineaire trend over de vastgestelde jaren 2021–2024 · doeljaar klimaatneutraal 2035.

niet op koers

De totale voetafdruk verandert met gemiddeld -561 t/jaar (-1,6%/jr). Om in 2035 op netto nul te staan is vanaf 2024 een daling van 3.095 t/jaar (9,1%/jr) nodig — ruim 6× sneller dan nu.

Huidig tempo brengt 2035 op 27.875 t CO₂-eq
Netto nul wordt bij dit tempo bereikt in 2085
Lachgas (de grootste post) stijgt zelfs licht

De voetafdruk is al jaren vrijwel vlak; de winst op energie (groene stroom) wordt opgegeten doordat de proces-emissies niet dalen. Lachgas stijgt zelfs licht terwijl het sectordoel een halvering vraagt — dáár zit de opgave, niet in energie.

Verschuift de samenstelling? (aandeel per jaar)

Elke kolom is genormaliseerd op 100 % · beweeg over een segment voor het exacte aandeel.

Lachgas en methaan vormen samen consequent ~90 % van de voetafdruk. Het aandeel energie/transport/materialen is klein én daalt — wat bevestigt dat de resterende opgave vrijwel volledig in de proces-broeikasgassen zit.

RWZI-benchmark · 2024

Wie zuivert het zuinigst, wie wekt het meest zelf op, en waar zit de spreiding? Gemeten per installatie uit Z-info.

Energie-intensiteit per RWZI (kWh per kg verwijderd stikstof — lager is beter)

De zuinigste en de meest energie-intensieve zuivering kunnen een factor verschillen. Verschillen komen door schaal, beluchtingsregeling, influentsterkte en de mate van vergisting/eigen opwek.

Concentratie van het elektraverbruik (Pareto)

De cumulatieve lijn laat zien hoe sterk het verbruik geconcentreerd is bij een handvol grote RWZI's — daar zit ook de meeste besparings- en opwek-hefboom.

Waar loont inzet eerst? (totaal elektraverbruik × energie-intensiteit)

Niet de zuinigste óf de grootste RWZI telt, maar de combinatie. De mediaanlijnen splitsen het veld; rechtsboven = grootste hefboom. Scroll/sleep om in te zoomen op de cluster linksonder.

#ZuiveringVerbruikkWh/kg NBesparing tot best-in-classKwadrant
1 Nieuwveer 14.916.938 kWh/jr 15,9 ≈ 8.242.025 kWh/jr grootste hefboom
2 Bath 16.211.573 kWh/jr 13,2 ≈ 7.437.349 kWh/jr grootste hefboom
3 Dongemond 4.140.822 kWh/jr 12,7 ≈ 1.808.698 kWh/jr grootste hefboom
4 Rijen 2.248.771 kWh/jr 10,5 ≈ 721.581 kWh/jr hoog volume · al efficiënt
5 Kaatsheuvel 2.055.271 kWh/jr 10,1 ≈ 605.879 kWh/jr hoog volume · al efficiënt
6 Waalwijk 1.513.044 kWh/jr 9,9 ≈ 420.360 kWh/jr hoog volume · al efficiënt

De twee grootste zuiveringen dragen samen 70% van het ingekochte elektraverbruik.Daarom staan de grootste plants — ook al is hun energie-intensiteit redelijk — bovenaan de hefboomlijst: het reductiepotentieel tot best-in-class is daar in absolute kWh verreweg het grootst. Verbruik = ingekochte elektra (kWh/jr, Z-info); intensiteit = kWh per kg verwijderd stikstof.

Spreiding zuiveringsrendement

Verdeling van het stikstof-verwijderingsrendement over de RWZI's. Uitschieters naar links zijn kandidaten voor procesoptimalisatie.

Eigen opwek (WKK) per RWZI (% van ingekochte elektra)

Zuiveringen met slibvergisting wekken via de WKK een deel van hun stroom zelf op. Bij sommige loopt dit ver op; veel kleinere locaties hebben geen vergisting (geen WKK).

Schaalt energie met de stikstofvracht?

Elke stip is een RWZI. De stippellijn is de trend; R² geeft aan hoe sterk het verband is. Punten boven de lijn verbruiken meer energie dan hun vracht doet verwachten — interessante benchmark-uitschieters.

Meerjarige cijfers uit de Klimaatmonitor Waterschappen (UvW) VJ2021–2024; verslagjaar 2025 per parameter. Z-info-koppeling via scripts/klimaat_sync.py· laatste sync 19 u geleden (ok).