Waterschap Brabantse Delta · R&D-lab · research-artifact

Historische cijfercontrole: de uitvraag-werkmappen VJ2019–VJ2022 herleid tegen de klimaatmonitor

R&D-lab uitgevoerd 2026-07-02 versie 1.0 gereviewd
Vier historische Klimaatmonitor-uitvraag-werkmappen (verslagjaren 2019–2022) zijn per cel geëxtraheerd en vergeleken met wat de klimaatmonitor nu toont: de Z-info-meetreeks per RWZI, de gepubliceerde UvW-voetafdruk en (als derde bron) de Energiemissie-netmeting. De datalijnen sluiten grotendeels exact; de gevonden verschillen zijn op twee na herleid tot definitie- en methodewijzigingen. Wat niet herleidbaar is, staat in §5.

Aanleiding & bronnen

Aangeleverd zijn vijf werkmappen uit de jaarlijkse CBS-/UvW-uitvraag "Energie onder één noemer". De twee 2019-bestanden zijn byte-identiek (zelfde md5-hash); effectief dekken de bestanden dus vier verslagjaren. Alle bestanden zijn veiliggesteld in de projectmap Klimaatmonitor/historisch/.

Aangeleverde werkmappen en hun verslagjaar. De bladstructuur verschuift per jaar; het voetafdruk-begrip breekt in VJ2022 (zie §3).
VerslagjaarBestandBijzonderheden structuur
2019WBD_2019_KM_Kwantitatieve_gegevens__423711__.xlsx Geen Personenmobiliteit-blad; voetafdruk in NEN-ISO-opzet.
202020210512 Uitvraag Waterschappen Verslagjaar_2020__423714__.xlsx NEN-ISO-opzet; metaalzouten/polymeren leeg gelaten (met *-noot).
202120220708 WBD - Uitvraag ... Verslagjaar_2021 (002)__562919__.xlsx Extra DE-bladen (Biogas, DE Buiten, DE Derden) met echte data.
2022Klimaatmonitor WBD_2022__678841__ 1.xlsx Drie voetafdruk-bladen naast elkaar: "Voetafdruk KM" (nieuw, mét CH₄/N₂O), "Voetafdruk oud" (NEN-ISO) en "Voetafdruk CO2_PL" (Prestatieladder).

Methode

Elke werkmap is programmatisch uitgelezen (cached formule-uitkomsten; niets herrekend of aangevuld) met per waarde de exacte celverwijzing. De waarden zijn vervolgens langs drie onafhankelijke lijnen gelegd: (1) de Z-info-meetreeks per RWZI zoals de klimaatmonitor die synchroniseert (par=ELTSENGE, verbruik incl. WKK-eigengebruik), (2) de gepubliceerde UvW-voetafdruk in de meerjarenreeks van de klimaatmonitor, en (3) waar beschikbaar de Energiemissie-netmeting per aansluiting (EAN). Voor deze controle is de Z-info-sync uitgebreid naar 2019 (was: vanaf 2020), zodat alle vier de jaren een meetreferentie hebben.

aanname De aangeleverde werkmappen worden als compleet en definitief beschouwd voor hun verslagjaar (afgestemd met de opdrachtgever). Cellen die in de werkmap leeg of als ** gemarkeerd zijn, zijn als "niet ingevuld" behandeld — er is niets bijgeschat.

Wat exact aansluit

Kerncontroles die sluiten. "Exact" = verschil kleiner dan afronding (<0,1%); de elektra-controle vergelijkt het eindverbruik per RWZI (uitvraag, incl. WKK-eigengebruik) met de Z-info-meting.
ControleResultaat
Eindverbruik elektriciteit per RWZI, 4 jaren × 17 installaties 58 van 68 exact; jaartotalen 2019 +0,9% / 2020 −0,1% / 2021 +3,1% / 2022 −1,6% EXACT/≈
WKK-eigengebruik per locatie (eindverbruik − netto verbruik, uitvraag) vs Z-info wkk-productie Bath & Nieuwveer, alle 4 jaren: tot op de kWh gelijk (8/8) EXACT
Voetafdruk-2021 "overig" (werkmap VJ2022, niet-proces-deel 45.105−37.939) 7.166 t = gepubliceerd 7.166 t EXACT
Interne consistentie werkmap VJ2022, kolom 2021 28.819 (N₂O) + 9.120 (CH₄) + 7.166 (overig) = 45.105 t = bladtotaal S16 EXACT
Grijze inkoop (rij "niet duurzaam") 0 kWh in alle vier de jaren — inkoop was al volledig groen EXACT

De eerdere schijnbare kloof van ±9 GWh tussen uitvraag en Z-info bleek een definitieverschil: de uitvraag-regel "netto verbruik" telt het WKK-eigengebruik niet mee, de Z-info-verbruiksmeting wél. Op het regel-niveau "eindverbruik" (incl. WKK) sluiten de bronnen aan.

Herleide verschillen

Verschillen die volledig tot een oorzaak zijn herleid. Deze vragen geen actie; ze verklaren waarom werkmap en klimaatmonitor andere getallen tonen.
VerschilHerleiding
Lachgas 2021: werkmap 28.819 t vs gepubliceerd 19.813 t Gepubliceerd = werkmap × 11/16 exact (0,6875) — een herziening van de N₂O-emissiefactor tussen de VJ2022-werkmap en de latere UvW-publicatie (consistent met 1,6% → 1,1% van de N-vracht). De onderliggende N-hoeveelheid is gelijk. HERLEID
Voetafdruk-totaal 2021: werkmap 45.105 t vs gepubliceerd 35.722 t Volgt volledig uit de factor-herzieningen hierboven: −9.006 t lachgas, −377 t methaan; "overig" is ongewijzigd. HERLEID
"Overig" 2022: gepubliceerd 4.249 t vs werkmap 3.114 t Verschil 1.135 t ≈ de metaalzouten/polymeren-post die in de werkmap nog leeg stond (2021-waarde van die post: 1.133 t) en in de publicatie is nagevuld. HERLEID
Werkmap VJ2022 toont voor 2022 maar 1.319 t scope 1+2 (vs 42.919 t voor 2021) Geen daling: de CH₄/N₂O-cellen voor 2022 staan als ** (nog niet berekend bij indiening). De gepubliceerde 2022-voetafdruk (32.689 t) komt uit de latere UvW-berekening. HERLEID
NEN-ISO-voetafdruk 2019 (5.142 t) ruim boven 2020/2021 (3,3–3,4 kton) Invulverschil: 2019 telt metaalzouten (218 t) en polymeer (1.527 t) volledig mee in scope 3; 2020 laat die posten leeg (*-noot), 2021 vult handmatig in. Geen reële emissiesprong. HERLEID
2019/2020 ontbreken in de gepubliceerde meerjarenreeks van de klimaatmonitor Correct: de Klimaatmonitor-methodiek met proces-broeikasgassen bestaat pas vanaf VJ2021. De jaren zijn nu wél kiesbaar en tonen de eigen optelling (Z-info + handmatig), expliciet zonder gepubliceerd totaal. HERLEID
Scope-2-boeking rekenmotor: CO₂ stond op het verbruik (incl. eigen WKK-stroom) i.p.v. de netto inkoop Tijdens deze controle gecorrigeerd. De VJ2025-werkmap boekt de netto inkoop (29,5 mln kWh voor 2024) — op factor 0 t/m 2024 (GvO-vergroend) en grijs vanaf VJ2025. De rekenmotor leidt de netto inkoop nu af (verbruik − eigen opwek, sluit op −3,3% na aan op de publicatie) en volgt die methodewissel; het gemeten verbruik blijft als context-veld staan. Zonder correctie zou de eigen optelling ±7 kton/jaar te hoog boeken. GECORRIGEERD

Niet-herleidbare afwijkingen

Tien elektra-controles (van de 68) wijken meer dan 0,5% af. De WKK-component sluit overal exact, dus het verschil zit volledig in het inkoop-deel — vermoedelijk verschillende systeemgrenzen tussen de SCADA-meting (Z-info) en de opgave in de uitvraag (jaarafrekening netmeter), maar dat is met de beschikbare bestanden niet te bewijzen. Voor Nieuwveer 2021/2022 geeft de Energiemissie-netmeting bovendien een derde waarde die van beide afwijkt (2021: netmeter 5,20 GWh vs uitvraag 6,08 vs Z-info 6,74 GWh); de Bath-netmeting van die jaren is nog niet beschikbaar in de lopende backfill.

Alle afwijkingen ≥ 0,5% tussen uitvraag-eindverbruik en Z-info-meting, gesorteerd op absolute omvang. Positief = Z-info hoger dan de uitvraag.
JaarRWZIUitvraag (kWh)Z-info (kWh)Δ (kWh)Δ (%)
2022Bath14.437.15013.131.524−1.305.626−9,0%OPEN
2022Nieuwveer13.277.16713.939.324+662.157+5,0%OPEN
2021Nieuwveer13.739.32914.397.382+658.053+4,8%OPEN
2021Bath14.943.82515.559.302+615.477+4,1%OPEN
2019Bath17.300.86617.713.209+412.343+2,4%OPEN
2020Chaam266.836243.214−23.622−8,9%OPEN
2020Ossendrecht270.574249.012−21.562−8,0%OPEN
2021Chaam247.864234.961−12.903−5,2%OPEN
2019Chaam219.969208.160−11.809−5,4%OPEN
2020Waalwijk1.443.5711.434.647−8.924−0,6%OPEN

Tijdens deze controle kwam ook een recept-verschil tussen de twee eigen syncs aan het licht (alleen RWZI Bath, structureel 1,8–1,9 GWh/jaar) — dat is inmiddels herleid en gefixt: de klimaatmonitor-sync miste Bath's effluentgemaal (deelproces wlAF.eg-001), dat volgens de Bijlage 9-definitie wél bij het verbruik hoort maar níét in de hoofdtaak-som zit. Deze valkuil stond al gedocumenteerd in de Z-info-kennisbank (energy_glossary). Na de fix sluiten beide syncs op ≤0,2% na aan. Let op voor de tabel hieronder: de uitvraag-kolom per RWZI blijkt het effluentgemaal-deel ook níét te bevatten; de Bath-vergelijking is daar dus op de excl.-effluentgemaal-snede gemaakt (zoals berekend vóór de recept-fix).

Daarnaast blijft één voetafdruk-punt open: de methaan-herziening 2021 (9.120 → 8.743 t, −4,1%) past niet exact op één bekende factor- of GWP-wijziging; de orde en richting zijn consistent met een GWP-actualisatie, maar de precieze rekenslag is uit de beschikbare documenten niet te reconstrueren. De lachgas-herziening (×11/16) is rekenkundig exact maar de bijbehorende UvW-notitie is niet in ons bezit — opvraagbaar bij de Unie/CBS als sluitstuk.

Handmatige navoering per verslagjaar

De klimaatmonitor ondersteunt nu invoer per gekozen verslagjaar: thema openen → jaar kiezen in de header → waarde invullen → ✓. De invoer wordt op dat jaar geboekt, met gebruikersnaam en tijdstip als audit-spoor. Tot deze controle boekte de opslag-actie alles op 2025; dat is verholpen en end-to-end getest, inclusief een gelijktijdige database-sync (aparte robustheidsfix: schrijfacties wachten nu netjes op een lopende sync in plaats van te falen).

Beschikbare handmatige posten per verslagjaar in de werkmappen (aantallen ingevulde regels; celverwijzingen staan in het extractie-bestand bij de projectmap). Deze kunnen per jaar via de UI worden nagevoerd.
VerslagjaarGrond- & hulpstoffenTransport & onderhoudPersonenmobiliteitDE / biogas-bladen
2019515— (blad afwezig; alleen CO₂-regels in het voetafdruk-blad)10
2020551010
202155827 (incl. DE Derden: Zonneweide Bath 8,7 GWh, Wind Waalwijk 10,6 GWh, Wind Dinteloord 17,8 GWh)
2022641519

Volgorde-advies: eerst 2021 en 2022 (die sluiten aan op de gepubliceerde reeks en maken de eigen optelling controleerbaar tegen de publicatie), daarna 2020 en 2019. Desgewenst kan de navoering ook in één keer voorbereid worden vanuit het extractie-bestand — dat is bewust niet automatisch gedaan omdat de post-naar-veld-toewijzing per categorie een inhoudelijke keuze is.

Bronnen

  1. Uitvraag-werkmappen VJ2019–VJ2022, Waterschap Brabantse Delta — aangeleverd 2026-07-02, veiliggesteld in Klimaatmonitor/historisch/ (2019 in tweevoud, byte-identiek).
  2. VJ2025-werkmap "WBD Data Klimaatmonitor waterschappen_CBS enquete VJ2025.xlsx", tabblad "Voetafdruk KM" — referentie voor de gepubliceerde reeks (geraadpleegd 2026-07-01).
  3. Z-info historian (WSR), par=ELTSENGE en WKK-grootheden per RWZI, 2019–2025 — gesynchroniseerd naar klimaat_assets op 2026-07-02.
  4. Energiemissie Meetdata-API (Fudura), maandvolumes per EAN — backfill lopend per 2026-07-02; Nieuwveer 2021/2022 beschikbaar, Bath nog niet.
  5. Gepubliceerde UvW-Klimaatmonitor-meerjarenreeks zoals opgenomen in de klimaatmonitor (src/lib/klimaat/data.ts, herkomst-annotatie per jaar).

Verantwoording. Extractie met openpyxl (cached formule-uitkomsten, niets herrekend); vergelijkingen scriptmatig; alle genoemde waarden dragen een celverwijzing in het extractie-bestand historisch_uitvraag.json bij de projectmap. Data-vintage: werkmappen zoals aangeleverd 2026-07-02; Z-info-sync en netmeting-backfill van dezelfde datum. De post-naar-veld-toewijzing voor navoering is een inhoudelijke keuze en is bewust bij de beheerder gelaten. Contact: R&D-lab.