Waterschap Brabantse Delta · R&D-lab · research-artifact

Waarde AI-abonnement vs. eigen compute

R&D-lab momentopname 2026-06-30 versie 1.1 gereviewd
Wat is een betaald AI-abonnement werkelijk waard — en wat kost het om de modellen zelf te draaien? We waarderen elk abonnement tegen de max. mogelijke uitgave: de API-equivalente waarde die je uit een plan kunt halen als je het gebruik maximaal benut en dezelfde compute à la carte tegen de pay-as-you-go-tarieven van de aanbieder zou inkopen. Dat is een afgeleid plafond, geen gefactureerd bedrag. Ollama is meegenomen als soevereine, zelf-gehoste optie, waar de uitgave door elektriciteit wordt begrensd in plaats van door gebruik.

Aanleiding & vraag

Een organisatie die AI-assistentie inkoopt staat voor twee keuzes tegelijk: welk betaald abonnement levert de meeste waarde, en wanneer wordt zelf hosten (soevereine compute) aantrekkelijker? Beide vragen draaien om dezelfde grootheid — de waarde die je uit compute haalt versus wat je ervoor betaalt. Dit artifact maakt die waarde vergelijkbaar over aanbieders heen door elk plan uit te drukken in max. mogelijke uitgave: de API-equivalente waarde die je uit een plan kunt halen als je het maximaal benut.[1] Ollama is als soevereine, zelf-gehoste optie meegenomen, waar de uitgave wordt begrensd door elektriciteit in plaats van door gebruik.[8]

aanname De "max. mogelijke uitgave" is een afgeleid plafond in grootteorde, geen gefactureerd bedrag en geen cijfer van de aanbieder. Noch Anthropic noch OpenAI publiceert token-limieten of een officiële API-dollarwaarde voor consumentenplannen; de kolom is daarom een bovengrens voor de waarde die je eruit kunt halen. De volledige onderbouwing staat in §5 (Discussie & beperkingen).

Data & methode

De planprijzen en de "5×/20×"-gebruiksmultipliers zijn officieel gepubliceerd door de aanbieders;[2][5] de pay-as-you-go-API-tarieven komen van hun eigen prijspagina's.[1][5] Waar een aanbieder alleen relatieve limieten noemt, is aangevuld met betrouwbare berichtgeving van derden of limiet-trackers.[4][7] Elk afgeleid cijfer — de dollarplafonds en het elektriciteitscijfer — draagt in dit artifact een Afgeleid-label.

Hoe het plafond is berekend — niets verbloemd

  1. Maatstaf. Max. mogelijke uitgave ≈ de dollarwaarde van het meeste gebruik dat een plan in een maand toestaat, gewaardeerd tegen de eigen pay-as-you-go-API-tarieven van de aanbieder. Het beantwoordt: "als je het plan maximaal benut en dezelfde compute à la carte inkoopt, hoe hoog zou de API-rekening dan zijn?"
  2. Formule. max. uitgave(tier) = API-equivalent plafond van het basistier × officiële gebruiksmultiplier (1× / 5× / 20×).
  3. Basistiers. Claude Pro ≈ $400 en ChatGPT Plus ≈ $700 gaan uit van zwaar agentisch gebruik (beurten met grote context die omvangrijke prompts herverwerken) — het patroon dat beide aanbieders ertoe bracht weeklimieten toe te voegen.[4] Alleen-chatten is veel minder waard.
  4. Waarom OpenAI > Anthropic. Plus staat meer berichten toe en de output-tokens van het vlaggenschip kosten meer (GPT-5.5 $30/Mtok vs Claude Sonnet $15/Mtok), dus dezelfde ruimte koopt meer API-equivalente waarde.

Databronnen & betrouwbaarheid

Officieel

Gepubliceerd door de aanbieder zelf — planprijs, de "5×/20×"-gebruiksmultipliers en pay-as-you-go-API-tarieven van hun eigen pagina's.

Gerapporteerd

Betrouwbare berichtgeving van derden of gebruikstrackers (TechCrunch, limiet-trackers), gebruikt waar de aanbieder alleen relatieve limieten noemt.

Afgeleid

Onze eigen berekening — het dollarplafond en het elektriciteitscijfer. Grootteorde, geen gefactureerd bedrag.

Resultaten

Plannen, officiële prijs en afgeleide max. mogelijke uitgave per aanbieder. De planprijs is officieel; het uitgavenplafond is een afgeleide schatting (zie §2). Lees de kolom "Waarde / $" als het plafond gedeeld door de prijs — de hefboom die een vast abonnement biedt aan een zware gebruiker.
PlanPlanprijsMax. mogelijke uitgave (ca.)Waarde / $GebruikslimietModellen
Anthropic — Claude
claude-pro$20/mnd$400/mndAfgeleid20×Sessievenster van 5 uur + weeklimieten; ≈40–80 u/wk Sonnet in Claude CodeSonnet · Opus · Haiku · Fable
claude-max-5x$100/mnd$2.000/mndAfgeleid20×"5× meer gebruik dan Pro"Sonnet · Opus · Haiku · Fable
claude-max-20x$200/mnd$8.000/mndAfgeleid40×"20× meer gebruik dan Pro"Sonnet · Opus · Haiku · Fable
OpenAI — ChatGPT / Codex
chatgpt-plus$20/mnd$700/mndAfgeleid35×≈160 GPT-5.5-berichten / 3 u; ≈3.000 Thinking-berichten / wkGPT-5.5 (Instant + Thinking) · GPT-5.4
chatgpt-pro-5x$100/mnd$3.500/mndAfgeleid35×"5× Plus" (gelanceerd 2026-04-09, gericht op Codex)Volledige GPT-5.x-reeks incl. GPT-5.5 Pro
chatgpt-pro-20x$200/mnd$14.000/mndAfgeleid70×"20× Plus"; pro-modus; hoogste limietenVolledige GPT-5.x-reeks incl. GPT-5.5 Pro
Ollama — soeverein / zelf-gehost
ollama-local$0≈ $62/mnd elektr.AfgeleidOnbeperkte lokale inferentie; geen kosten per token. Begrensd door elektriciteit, niet door gebruik.Open-weight (Llama, Qwen, Gemma, DeepSeek, gpt-oss …)
ollama-cloud-pro$20/mnd$20/mndOfficieelGehoste grote modellen, GPU-tijd geteld binnen het vaste tariefGehoste open-weight modellen
ollama-cloud-max$100/mnd$100/mndOfficieel"5× meer gebruik dan Pro"; 10 gelijktijdige cloud-modellenGehoste open-weight modellen
Een vast abonnement kan 20–70× de prijs aan API-equivalente compute opleveren — en zelf hosten ontkoppelt de kosten volledig van het gebruik.

Voor een zware, agentische gebruiker zijn de toonaangevende abonnementen uitstekende waarde: elk tier is geprijsd op 1× / 5× / 20× van het basisplan, en dezelfde multiplier werkt door in het plafond. De plafonds van OpenAI liggen per tier hoger dan die van Anthropic, omdat de basisruimte groter is en de output-tokens van het vlaggenschip meer kosten. De fundamenteel andere curve is Ollama-lokaal: open weights, geen meter per token, dus het enige plafond is elektriciteit (~$62/mnd voor één GPU die 24/7 draait) plus een eenmalige kaart — de juiste vorm wanneer datasoevereiniteit en voorspelbare kosten ertoe doen.

Lezing

Beide aanbieders prijzen hun tiers als 1× / 5× / 20× van het basisplan, dus de plafonds schalen op dezelfde manier. De balken van OpenAI liggen per tier boven die van Anthropic — de basisruimte is groter en de output-tokens van het vlaggenschip kosten meer. Ollama lokaal is de vlakke balk rechts: gebruik verandert hem niet.

Het punt van een vast abonnement. Voor een zware gebruiker is het gat tussen prijs en plafond de waarde; voor een lichte gebruiker die alleen chat, krimpt het sterk — het plafond gaat uit van het meest veeleisende gebruik dat het plan toestaat.
Afgeleide max. mogelijke uitgave per plan ($/maand, API-equivalent). Elke balk is het plafond uit de tabel hierboven; hoger betekent meer API-equivalente waarde die het plan bij maximaal gebruik kan leveren. Ollama-lokaal (rechts) toont het elektriciteitsplafond, dat niet met het gebruik meebeweegt. Databron: afgeleide berekening uit officiële prijzen en multipliers.

Plafond ÷ prijs. Ollama lokaal valt buiten de grafiek — bij een prijs van $0 is de factor onbegrensd.

API-output-prijs van het vlaggenschip ($/1M output-tokens). GPT-5.5-pro is met $180 7,2× Claude Opus 4.8 — de hefboom achter de hogere plafonds van OpenAI.

Links: waarde per betaalde $1 (plafond gedeeld door prijs) per abonnement — hoe hoger, hoe meer API-equivalente compute je per euro terugkrijgt. Rechts: de onderliggende API-output-tarieven van de vlaggenschipmodellen die dat verschil verklaren; het duurdere GPT-5.5-pro-tarief is de reden dat de OpenAI-plafonds hoger uitvallen. Databron: officiële API-prijspagina's[1][5] plus afgeleide waarde-per-$.
Planprijs (grijs) versus afgeleid plafond (gekleurd) per abonnement, op log-schaal. Grijs is wat je betaalt; gekleurd is het meeste dat je in principe tegen API-tarieven kunt terugkrijgen. Het gat — nooit kleiner dan 20× — is de hele waardepropositie van een vast abonnement voor een zware gebruiker. Databron: afgeleide berekening.

De soevereine optie — eigen compute

Met Ollama draait het model op je eigen hardware: open weights, MIT-gelicentieerd,[9] geen account, geen meter per token. De "max. mogelijke uitgave" wordt niet langer bepaald door een gebruikslimiet — hij valt terug op elektriciteit plus een eenmalige GPU. De kosten zijn ontkoppeld van hoe intensief je het gebruikt, wat de relevante eigenschap is wanneer datasoevereiniteit en voorspelbaar budgetteren ertoe doen.

Afleiding van het soevereine elektriciteitsplafond bij 1× RTX 4090 op volle belasting, 24/7. Dit is een bovengrens; werkelijk inferentieverbruik ligt lager.
Elektriciteitsplafond — 1× RTX 4090, 24/7 vol belast 0.45 kW × 730 u × $0.1883/kWh = 328 kWh ≈ $62 / maand Afgeleid

Het GPU-verbruik van 450 W (RTX 4090 TDP)[11] en het Amerikaanse huishoudtarief (18,83 ¢/kWh, EIA apr 2026)[10] zijn aangehaalde invoerwaarden; aanname 24/7 op volle TDP is een bovengrens — het werkelijke inferentieverbruik ligt lager. Apple-silicon Macs (~50–160 W) komen met dezelfde berekening uit op ongeveer $7–22/mnd. Niets hiervan is getelde API-uitgave.

Discussie & beperkingen

De uitgavenkolom is een afgeleid plafond in grootteorde, geen bedrag dat je ooit ziet. Noch Anthropic noch OpenAI publiceert token-limieten of een officiële API-dollarwaarde voor consumentenplannen, dus de waardering rust op de eigen pay-as-you-go-tarieven van de aanbieders en op de gepubliceerde relatieve gebruiksmultipliers. Twee gevoeligheden bepalen het beeld:

Voor de soevereine optie is de gevoeligheid vooral de belastingsaanname: 24/7 op volle TDP is een bovengrens, en de werkelijke energiekosten liggen lager (op Apple-silicon ~$7–22/mnd). Een eenmalige GPU-investering is niet meegenomen in het maandcijfer. Een logische vervolgstap is het plafond te ijken tegen werkelijk gemeten inferentieverbruik en tegen Europese in plaats van Amerikaanse stroomtarieven.

Opmerking over naamgeving: OpenAI noemt zowel het tier van $100 als dat van $200 simpelweg "ChatGPT Pro"; "5×/20×" is hier een gebruiksaanduiding, niet de productnaam. Het tier van $100 is gelanceerd op 2026-04-09.[6]

Bronnen

  1. Officieel Anthropic, API-prijzen. link ↗ geraadpleegd 2026-06-29
  2. Officieel Anthropic, Wat is het Max-plan? link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  3. Officieel Anthropic, Wat is Claude Pro? link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  4. Gerapporteerd TechCrunch, Claude rate limits (Sonnet/Opus-uren). link ↗ geraadpleegd 2025-07-28
  5. Officieel OpenAI, API-prijzen. link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  6. Gerapporteerd TechCrunch, $100 ChatGPT Pro (5× Plus). link ↗ geraadpleegd 2026-04-09
  7. Gerapporteerd ChatGPT Plus limiet-tracker (2026). link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  8. Officieel Ollama, Prijzen. link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  9. Officieel Ollama, MIT-licentie. link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  10. Officieel US EIA, elektriciteitsprijs huishoudens (18,83 ¢/kWh, apr 2026). link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
  11. Gerapporteerd Tom's Hardware, RTX 4090 450 W TDP. link ↗ geraadpleegd 2026-06-30
Data-vintage Momentopname 2026-06-30 · API-prijzen Anthropic/OpenAI/Ollama juni 2026 · EIA-stroomtarief apr 2026
Methode API-equivalent plafond = basistier-plafond × officiële gebruiksmultiplier; elektriciteit = TDP × uren × tarief
Code & reproduceerbaarheid in dit bestand (view-source); Plotly uit /artifacts/lib/
Contact R&D-lab · lab.wbd-rd.nl